FNVFNV STEMTEST
EUROPESE VERKIEZINGEN 2004
SPOEDCURSUS EUROPESE BESLUITVORMING
 
  De Europese Unie neemt aan de lopende band besluiten die voor alle Europese burgers van belang zijn. Hoe die besluiten tot stand komen, blijft voor veel mensen volstrekt onduidelijk. Om de Europese Unie hangt de geur van achterkamertjes- en vriendjespolitiek. De gemiddelde Europeaan kijkt hierdoor met argwaan naar Brussel. En niet geheel ten onrechte. Hieronder wordt globaal geschetst hoe besluiten in Europa tot stand komen.

De twee machtigste organen van de Europese Unie zijn de Europese Raad (bestaande uit de regeringsleiders van de lidstaten plus de voorzitter van de Europese Commissie) en de Raad van Ministers (waarin ministers uit de lidstaten zitten). De eerste raad bepaalt de hoofdlijnen van het beleid, de tweede maakt de wetten en voert ze deels ook uit.
Het dagelijks bestuur van de Unie is in handen van de Europese Commissie. Iedere lidstaat heeft een commissaris in de Commissie. De Commissie ziet toe op de naleving van Europese regels, voert het beleid uit en mag nieuwe wetgeving voorstellen. De Commissie legt verantwoording af aan het Europees Parlement.
Het Europees Parlement is de volksvertegenwoordiging van de Europese Unie. Het heeft vooral controlerende bevoegdheden. Het Parlement mag op een paar terreinen meebeslissen over wetgeving, maar heeft vooral de taak andere instanties te controleren. Omdat zowel de Europese Raad als de Raad van Ministers achter gesloten deuren vergadert, is dat natuurlijk niet altijd even gemakkelijk.

Om de Europese Unie transparanter en democratischer te maken, is in 2001 een Conventie opgericht. Vorig jaar kwam zij met het voorstel voor een Europese grondwet. De grondwet regelt de bevoegdheden van de Europese instellingen en de stemverhoudingen in de Europese Commissie, die in het voorstel uit kan groeien tot een heuse Europese regering. De voorzitter van de Commissie zou dan premier of zelfs president van Europa kunnen worden. Om tegenwicht te bieden aan de Commissie en de Europese Raad wordt de positie van het Parlement flink versterkt. Het Parlement wordt een volwaardige medewetgever en krijgt ook invloed op de uitgaven van de Unie. De grondwet stelt verder voor een Europese minister voor Buitenlandse Zaken met ruime bevoegdheden aan te stellen. Ten slotte, en niet onbelangrijk, legt de grondwet vast wat de grondrechten van Europese burgers zijn, zoals het recht op onderwijs en op gelijke behandeling.
Tot op heden zijn de Europese regeringsleiders het niet eens over de definitieve tekst van de grondwet. Vandaar ook dat de partijen die aan deze verkiezingen meedoen allemaal wel een opvatting hebben over de grondwet ook al heeft het Europees Parlement er formeel niets over te zeggen. Als de Europese leiders er ooit uitkomen, moet de grondwet nog worden goedgekeurd door nationale parlementen en/of via referenda. Op zijn vroegst kan de grondwet in 2006 in werking treden.

Een gedetailleerde beschrijving van het Europees Parlement en besluitvorming binnen de EU is te vinden op deze pagina van de Europa website.
De sociaal-economische stemtest is onderdeel van de FNV site en werd geproduceerd door Writers Block magazine.
© FNV & Writers Block magazine
Op- en/of aanmerkingen naar: weberrors_user@vc.fnv.nl.