Ok. Het hielp dat het strijkkwartet bestond uit serene, lichtvoetige meisjes in pseudo ouderwetse zomerjurkjes, waarvan er eentje op blote voeten speelde. Ze vormden meer dan een levend decor, ook toen er (nog) geen noot gespeeld werd. Ze zaten keurig op een rijtje, schijnbaar onbewogen en in stille afwachting van wat komen ging, net als de zaal. Wat mij betreft was met deze ouverture de juiste toon gezet. Dit werd een intiem, bijna broos optreden waar schijnbaar meer stiltes dan noten zouden vallen. En zo geschiedde.

Flinterdun
Eels – with strings bespeelde het publiek in Paradiso bekwaam, zuiver en raak. Met ironische grapjes, met onschuldige (maar soms beetje theatrale) stage-acts, met een geslaagde `akoestische’ uitvoering van Dog Faced Boy, dat je eerder snoeihard zou verwachten, maar vooral met balladen die je het gevoel gaven over flinterdun ijs te lopen en toch te blijven staan. De strijkers streken raak en waren een verademing in vergelijking tot de gebruikelijke samples of synthesizerpartijen die als strijkalternatief veel te vaak mijn oor teisteren. En de zingende zaag was geen gimmick, maar werd bewust en aangenaam ingezet. De sfeer geheel in lijn met zijn muziek, op het geluid en de muzikanten viel vrijwel niets aan te merken en een enkele uitschieter zorgde voor golven van kippenvel in de overwegend muisstille zaal. Zoals bij Flyswatter waar het strijkgezelschap flink op de improvisatietour ging, of althans, die schijn wekte want deze muzikanten zijn goed genoeg om ook chaos netjes volgens plan uit te voeren. Na 75 minuten hield Eels het voor gezien, om vervolgens volgens plan vier keer terug te komen, waarvan de laatste keer nadat het licht en muziek al een half uur aan waren gegaan. Niet nieuw, maar toch verrassend zo’n toetje en het was de bandleden aan te zien dat ze het zelf ook als een ontspannen afsluiter beschouwden. Kortom, het optreden dat Mark Everett met gezelschap neerzette was uitstekend.

Memoires
De combinatie nieuwe plaat en tour is niet altijd even ideaal. Of de plaat is bagger en je denkt dus `laat dat concert maar fijn zitten’, of de plaat is goed maar dan hoop en verwacht je wél dat dat er live ook uitkomt. Dat laatste gold voor het optreden van Eels want het nieuwe dubbelalbum is inmiddels alweer ruim een maand oud én dat album is goed! Met geraffineerd gevarieerde nummers brengt Everett op Blinking lights and other revelations de melancholische ambivalentie van het dagelijks leven met glans over. Ten opzichte van de laatste plaat Shootenanny!, vind ik dit werk wel een stuk donkerder. Maar daar heeft Everett wel vaker een handje van – hard krassende albums (Souljacker) wisselden zich af met ogenschijnlijk lieflijk toegankelijke werken (Daisies of the Galaxy) als nacht en dag.
De nummers op Blinking lights and other revelations lijken in ieder geval weer zeer persoonlijk. Qua tekst maar ook de sfeer doet intiem aan: veel balladen, veel ingehouden, akoestische klanken, weinig gitaar- of synthesizeroverdrives. Dat op de cd alleen een aandoenlijke jeugdfoto prijkt van zijn in `98 overleden moeder, en niet eens de titel van het album, suggereert ook dat Blinking lights and other revelations een zeer persoonlijk album is. En het prachtige Last time we spoke, ingeleid door Eels’ hond Bobby Jr bijvoorbeeld en ook het afsluitende Things The Grandchildren Should Know, een nummer dat bijna een memoire-achtige terugblik op zijn leven lijkt (zie fragment lyrics hiernaast).

Aanraken
Toch blijft het bij Eels lastig inschatten wat écht persoonlijk is en wat minder. In de wetenschap dat sinds zijn 35e geen familielid van Everett meer in leven is, en er zich dus het ene na het andere persoonlijke drama heeft voltrokken, betrap ik mijzelf zijn muziek ook in die sfeer te beluisteren. Ok, zijn muziek is an sich behoorlijk melancholisch maar dat maakt het lastig de meer optimistisch bedoelde nummers te onderscheiden van het donkere werk. Bovendien lijkt mij Everett er de man niet naar om te direct en te overduidelijk toegang te verlenen tot zijn pijnlijke worstelingen, zelfs al loopt dat via de metafoor van muziek. Ook bij het optreden was dit merkbaar: de kwetsbaarheid die in de nummers ligt, werd door Everett met enige regelmaat ook weer onderuit gehaald door relativerende opmerkingen, grapjes of rigide controle over de sfeer in de zaal. Het is tegelijkertijd boeiend en frustrerend – alsof je ‘m nét niet kan en mag aanraken, maar je daar wel telkens indirect toe uitgenodigd wordt.
Hoe het ook zij: koop Blinking lights and other revelations! Raakt-ie je bij de eerste keer luisteren, dan wordt het vermoedelijk een plaat die je ook jaren later nog opzet, met een zekere nostalgische weemoed die perfect in de sfeer van de plaat past.

Rogier Verkade
“Things The Grandchildren Should Know”
I go to bed real early
Everybody thinks it’s strange
I get up early in the morning
No matter how disappointed i was
With the day before
It feels new

I don’t leave the house much
I don’t like being around people
Makes me nervous and weird
I don’t like going to shows either
It’s better for me to stay home
Some might think it means i hate people
But that’s not quite right

I do some stupid things
But my heart’s in the right place
And this i know
(…)