Het is maar een klein stukje software, dat je binnen drie minuten van internet op je pc hebt gezet. Maar niks deed het afgelopen jaar zoveel stof opwaaien als het programmaatje Napster, dat gebruikers mogelijk maakt onderling muziek als mp3 uit te wisselen. Dat zou de doodsteek voor de platenindustrie zijn dachten velen. Want wie zou er nog cd’s kopen als de muziek gratis op internet is te krijgen? En dus moest Napster bestreden worden. Acts als Metallica en Elton John (wie koopt er überhaupt nou een cd van die man?) probeerden het via de rechter. De mensen van uitgeverij Bertelsmann pakte het slimmer aan. Zij hebben Napster opgekocht om er langzaam een commerciële site van te maken. Maar zo ver is het gelukkig nog lang niet.
Het is niet de techniek die nieuwe media zo succesvol maakt. Net als bij alle uitvindingen draait het maar om één ding: inhoud, content in managementjargon. Het succes van online boekhandel Amazon is daar één van de meest sprekende voorbeelden van. In de prehistorie won het videosysteem VHS het van het veel betere Video 2000 omdat zij al snel porno in hun collectie opnamen.
Napster is vooral zo populair omdat er miljarden songs als mp3 worden aangeboden. Je zou er elke plaat die ooit is gemaakt moeten kunnen vinden. Prijs voor de beste muziekselectie
Leendert Douma raakte zo op dreef bij het samenstellen van zijn ideale muziekselectie, dat hij besloot een prijsvraag uit te schrijven. De opdracht luidt als volgt: stel je favoriete verzamel-cd samen, al dan niet gebruikmakend van Napster. Stuur de lijst met titels en uitvoerend artiesten naar WB. Inzendingen worden door dhr. Douma zelf beoordeeld op basis van de originaliteit en coherentie van alsmede de gedachte achter de selectie. Serieuze inzendingen worden beloond met een recensie in een volgend nummer van WB én een kopie van Leendert Douma’s fijne ‘80-cd. De inzender van de allerbeste selectie verdient een heuse cd-bon waarmee eindelijk weer eens een legale cd gekocht kan worden - of tien keer zo veel CD-recordables natuurlijk. Mail je selectie (bestaande uit maximaal 30 nummers) voor 27 februari naar redactie@writersblock.net.
Missie
Maar is dat nu wel zo? Ik besloot eens diep in mijn geheugen te graven en te gaan zoeken naar de platen waar we in de jaren tachtig op dansten. Elektronische new wave, van toen er van house en techno nog geen sprake was, en Neue Deutsche Welle. De missie was om een cd-tje samen te stellen met twintig of dertig juweeltjes, gelardeerd met nog wat met rare of lullige hitjes uit die dagen. De queeste was gezet: obscure tracks en bizarre culthits, iets lekker geks voor feesten en partijen in jaren tachtig stijl, die tegenwoordig weer zo in zijn. Back to the Eighties! Maar daar waar dj’s Wipneus en Pim afhaken zou ik doorgaan. En dat alles met de hulp van miljoenen Napster-gebruikers.
Error
Een van de eerste dingen waar ik naar op zoek ging was iets van New Order. Maar dan niet Blue Monday/The Beach, dat vond ik teveel voor de hand liggen. Dat bleek ook bij Napster: als je alleen op ‘artist’ zoekt kun je het nummer tientallen malen downloaden. Uit ongeveer dezelfde tijd (’83 of ‘84) komt Thieves Like Us. De eerste zoektocht leverde niks op. Na het een paar avonden later nog een keer geprobeerd te hebben was ‘ie er ineens, op de harde schijf van ene Ronny123.
Ook van The Human League wilde ik iets anders dan het obligate Don’t You Want Me, Baby. Twee jaar voor het succes van dat nummer maakten zij de single Being Boiled, een donker en zwaar aangezet elektronisch werkje. Op een woensdagavond boden vijf mensen dit nummer aan. Maar bij alle vijf ging het downloaden uiterst traag, om te eindigen in de melding ‘transfer error’. Uiteindelijk werd het dus toch Don’t You Want Me, maar wel in een leuke extended mix. Die is ook veel feestelijker dan al die donkere troep.
Amos
De jaren tachtig waren de jaren van de ‘popdichters’. Nog voordat rap volledig was doorgebroken droeg men poëzie voor op plaat. Uit Engeland kwam Anne Clarke, die gedichten voordroeg op een speedy en monotone achtergrond, house avant la lettre. Meest bekend waren de gedichten Sleeper In Metropolis en Our Darkness. Die laatste was het mij om te doen. En dat nummer was snel te vinden. Ook weer iets van vijf of zes aanbieders waren online. Het leuke van Napster is dat je berichtjes kunt uitwisselen tijdens het downloaden. Our Darkness werd aangeboden door Margret uit Wales. De map waarin ze op haar computer deze mp3 bewaarde heette ‘80′Classics’ en ik was benieuwd wat ze daar nog meer had aan te bieden. Zij bleek nogal fan te zijn van Kate Bush, Clarke kende ze nog van vroeger. Hedendaagse heldin was Tori Amos. Ik besloot maar weer eens verder te gaan.
Foetus
Ik wilde het de luisteraar niet te makkelijk maken, er moest ook nog wat zwaar experimentele shit op de cd komen. Als eerste ging ik op zoek naar Jim Thirlwell, een man die platen uitbracht onder telkens een andere naam maar altijd met het woord Foetus er in. You’ve Got Foetus On Your Bread, Foetus Über Frisco of Scraping Foetus Off The Wheel, erg smaakvol allemaal. Bij ‘artist’ zoeken op het woord Foetus leverde zeker veertig hits op. Blijkbaar is de man, die ik zelf al bijna was vergeten, nog steeds best populair. Alleen was er niks beschikbaar dat ik wilde gebruiken.
Tweede en derde optie waren Einstürzende Neubauten en Test Dept., twee bands die flink veel kabaal maakten (en nog steeds maken) door met stalen kettingen op lege olievaten te slaan en met metalen platen over elkaar te schuren. Van beide groepen vond ik snel het nummer dat ik zocht (voor de geïnteresseerden: Yü-Gung van Einstürzende Neubauten en Fuckhead van Test Dept.), en ik kwam daar dezelfde naam tegen. Het bleek een man uit Amerika te zijn met een bizarre smaak. Zijn muzikale voorkeuren waren speedmetal, freejazz en moderne elektronische muziek (Stockhausen). Hij was zeer content met Napster: “It’s the largest database of music, but the greatest thing is that it’s constantly changing”. Met ‘transfer errors’ had hij niet zo veel problemen. “That’s part of the deal.”
Eileen
Na al die zwaar experimentele muziek werd het tijd voor iets vrolijkers. Come On Eileen van Dexy’s Midnight Runners heb ik altijd één van de ultieme jaren tachtig-platen gevonden, dus die mocht niet ontbreken. Ik zocht op ‘Dexy’s’, mijn instellingen stonden op maximaal honderd hits. Ik klikte op ’search’. En daaruit rolde precies honderd keer Come On Eileen. Kom op, Dexy’s Midnight Runners hebben toch ook nog wel andere hits gehad?
Nog meer vrolijkheid dan. Disco Duck van Rick Dees was meteen te vinden, net als het ‘casio-hitje’ Da Da Da van het Duitse Trio. Prettig verrast was ik dat ook Amoureux Solitaires, een zeer obscuur singletje van het Belgische tienersterretje (’sterretje’ is eigenlijk nog een veel te groot woord) Lio, meteen te vinden was. Trio en Lio zouden zeker op de cd terechtkomen.
Murder
Ik bleef nog even hangen bij de Belgen. Want niet alleen nu (met dEUS, k’s Choice en Zita Swoon), maar ook in de jaren tachtig waren onze zuiderburen hot. Toen waren bijvoorbeeld Front 242 en TC Matic dé bands. Front 242 is still alive op Napster. “The greatest electronic band”, noemt de Amerikaan Ricardo ze. Hij werd jaloers toen ik hem terloops mailde dat ik ze ooit eens live gezien heb, ergens in hun begindagen. “I would murder to have seen them in their best days.” Of hij ook TC Matic kende? Nee, daarvoor moest ik blijkbaar toch bij Europese aanbieders zijn. Ik vond Oh La La La op de harde schijf van ‘dapperewim’.
De Duitse dames Nina en Nena waren ook niet moeilijk te vinden. Van Nina Hagen was bijna het gehele repertoire te downloaden, maar ik koos toch voor haar grootste hit Unbeschreiblich Weiblich. En wat zou een jaren tachtig-cd zijn zonder ons aller Nena met 99 Luftballons? Zeer veel Napster-aanbieders waren het met mij eens: op de search ‘Nena’ kreeg ik vijftig of zestig keer dat nummer.
Propaganda
In diezelfde tijd was in Engeland, en later in de rest van Europa, het ZTT-label populair. ZTT was een afkorting van Zang Tuum Tumb, dat werd gerund door journalist Paul Morley en producer Trevor Horn. De combinatie van propaganda-achtige teksten en vormgeving met het grootse geluid van producer Horn maakte elke band uit de stal succesvol. Bekendste voorbeelden waren Frankie Goes To Hollywood, Propaganda en Art Of Noise. Die drie moesten ook op de cd komen, vond ik. Voor Frankie Goes To Hollywood zou het Two Tribes worden (hoewel bij Napster Relax veel populairder was) en voor Propaganda de hit Duel/Jewel. Art Of Noise mocht de cd eindigen met het ambient-achtige Moments In Love, net als destijds discotheek ‘de Stoep’ op Terschelling haar avonden afsloot.
Tijdverdrijf
Mijn missie was volbracht, en Napster heeft de test ruimschoots doorstaan. Slechts één groep was echt niet te vinden: het Rotterdamse Kiem, en hun fantastische clubhit Moneyman. (Heeft iemand die nog in zijn platenkast? En wil die ‘m verkopen?) Verder was van alle artiesten altijd wel wat te vinden, hoewel soms net niet met die ene track die ik zocht. Maar dat mocht de pret niet drukken, want dan was er altijd wel een ander goed nummer. Bovendien heb ik een leuke tijd gehad met het napsterren. Een ‘trip to the eighties’, fijne muziekjes downloaden en er in de tussentijd wat over chatten met vreemden is een prima tijdverdrijf. Het enige nadeel aan Napster zijn de ‘transfer errors’ die optreden als de aanbieder off line gaat, net als jij iets aan het downloaden bent. Dat gebeurt toch nog vaak. Regelmatig moet je het opnieuw proberen bij een ander, het scheelt dus als je internet via de kabel hebt.
En heeft de platenindustrie nou geleden onder mijn actie? Ja, in ieder geval wel die bedrijfjes die ’s nachts op tv eighties-cd’s aanprijzen, die je voor veel te veel geld telefonisch kan bestellen. Die kunnen fluiten naar hun centen. Ik kan zelf veel leukere cd’tjes samenstellen.
Uiteindelijk zag de cd er als volgt uit:
TC Matic - Oh La La La
George Kranz - Din Daa Daa
Test Dept. - Fuckhead
Einstürzende Neubauten-Yü - Gung (Fütter Mein Ego)
Dexy’s Midnight Runners - Come On Eileen
Pino d’Angio - Ma Quela Idea (Balla)
Rick Dees - Disco Duck
Nena - 99 Luftballons
Nina Hagen - Unbeschreiblich Weiblich
Plastic Bertrand - Ça Plane Pour Moi
Japan - Adolescent Sex
Heaven 17 - Let Me Go
New Order - Thieves Like Us
Grauzone - Eisbär
Anne Clarke - Our Darkness
Front 242 - Welcome To Paradise
D.A.F. - Der Mussolini
Liasons Dangereuses - Los Niños Del Parque
Tackhead - Hard Left
Human League - Don’t You Want Me Baby
Visage - Fade To Grey
Frankie Goes To Hollywood - Two Tribes
Righiera - Vamos A La Playa
Mo - Fred Astaire
Lio - Amoureux Solitaires
Trio - Da Da Da
Yello - Yello Live At The Roxy
Yazoo - Only You
Art Of Noise - Moments In Love
Leendert Douma
